RA ĐI VÀ MANG VỀ.....

Đã hơn một tuần kể từ lúc báo Tuổi Trẻ HCMC cho đăng loạt bài viết về du học sinh với cái tít thật lớn:"RA ĐI VÀ MANG VỀ", ngày nào sau khi tan học, tôi cũng chạy ù ra sạp báo gần nhà để mua ngay tờ TT để được đọc và được học hỏi từ họ-những thanh niên đại diện cho thế hệ trẻ VN đầy bản lĩnh, sáng tạo và rất đỗi yêu nước.....
Nhìn họ rồi ngẫm lại mình, tôi chợt cảm thấy xấu hổ, xấu hổ cho cái tuổi 19 tràn đầy nhiệt huyết, xấu hổ cho những kiến thức mà mình đã được học trên ghế nhà trường, và xấu hổ cho cả sự hèn nhát của bản thân. Sinh ra và lớn lên từ mảnh đất đầy nhọc nhằn và gian khổ này, tôi tự hỏi:"Mình đã làm được gì cho đất nước?". Ban ngày thì đến trường, tối đến lại đi làm thêm, vòng xoáy cuộc sống dường như đã dập tắt mơ ước trong tôi tự bao giờ. Tốt nghiệp ĐH, ra trường tìm một việc làm nào đó kha khá, cuộc sống thảnh thơi, bấy nhiêu là đủ, chẳng cần quan tâm đến chuyện gì khác, đấy chẳng phải là mơ ước của tôi cũng như một số bạn trẻ bây giờ sao? Thụ động, không thích sự mạo hiểm, thói quen ấy đã khiến tài năng của chúng ta dần mai một. Tôi vẫn nhớ như in câu nói mà nhỏ bạn thân đã nhắn cho tôi trước ngày lên đường sang NUS học:" Tao đi chuyến này nhất định phải mang cái gì đó thiệt hay về cho nước mình, mày ạ! Chứ cứ cái đà SV mình ra nước ngoài học rồi ở lại đó luôn là không được! Tao thấy nước mình còn nghèo lắm, mong rằng ngày tao trở về cũng là lúc hoàn thành ước mơ của hai đứa. Tụi mình cùng cố gắng nha!..." Đã rất lâu rồi, tôi với nhỏ đã cùng hứa với nhau là sẽ xây một ngôi làng dành cho trẻ mồ côi mang tên:"Mơ ước" và sẽ cùng xây dựng những dự án Tình nguyện Quốc Tế nhằm góp phần cải thiện bộ mặt xã hội VN hiện nay....
Ngày nhận được giấy triệu tập, hai đứa ôm nhau khóc như mưa, hẹn nhau đến ngày nhỏ trở về sẽ thực hiện ước mơ đó......
Mới đấy mà đã được gần một năm kể từ hôm nhỏ đi. Có lúc, tôi tưởng chừng mình đã quên lời hẹn cũ. Mãi cho đến khi tôi đọc được loạt báo trên, niềm tin vào sức trẻ ngày nào lại sôi sục trong tôi. Bên kia biển Đông, chắc rằng nhỏ cũng như tôi, đang nỗ lực hết mình vì quê hương, vì Tổ quốc." Nhỏ ơi, tao xin lỗi vì đã quên lời hứa với mày. Bây giờ thì tao biết mình nên làm gì rồi. Tao chờ mày về đó nghen, nhỏ!"

“Lắng nghe đất nước, kết nối năm châu”




Cậu bé, con của một người công nhân lò gạch, sinh ra và lớn lên bên bờ suối của một xã vùng cao miền Sơn La, cạnh những bản làng người Thái. Làm đủ mọi việc: chăn trâu, mò cua, bắt ốc và từng phải ăn rau thay bữa cơm trắng thường ngày...

Ấy thế mà đi du học một ngành hiện đại và trở về, làm “ông chủ” của một ngôi nhà âm nhạc trong thế giới đường truyền, tập hợp mọi người cho ý tưởng: “Lắng nghe đất nước, kết nối năm châu”.

Phùng Tiến Công như một điển hình của thế hệ 8X lớn lên từ những khốn khó nơi vùng sâu xa...

Tạo ra thế giới cho mình

Lần đầu gặp Phùng Tiến Công, nói chuyện cả tiếng đồng hồ vẫn chưa biết anh chàng này là dân du học vừa trở về từ Úc. Người ta ít để ý nếu anh xuất hiện giữa đám đông. Có chăng thì đó là một chàng trai có bộ dạng của dân tỉnh lẻ, nhỏ con, đen đúa, nói chuyện rất lanh.

Gặp rồi mới biết, biết tới một lúc nào đó bạn sẽ thấy rằng mỗi khi Công nghiêm mặt lại, tập trung ánh nhìn vào bạn, mắt to lên, ấy là lúc anh ta sắp đưa ra một ý tưởng mới hay ít ra một nhận xét khiến bạn sẽ giật mình.

Ghé nơi làm việc, tạt qua căn gác trọ... thể nào cũng gặp vài quyển sách nói về chuyện... làm giàu. Ngồi uống một chai bia, bất chợt im lặng và Công sẽ đọc cho bạn nghe thơ. Một thứ thơ tâm sự chứa đầy da diết và mượt mà tình cảm.

Sinh năm 1981, học trường làng cho đến hết năm lớp 9, Công được một người cô đưa về thị xã nuôi cho ăn học. Tới đó mới biết thế nào là điện đóm, tivi, văn minh phố phường.

Hãy nghe cách tính toán của Phùng Tiến Công ngày còn học trường làng: “Mỗi buổi đi học mang theo một quả trứng gà sẽ đổi được một cái bánh nướng và một cốc nước; mang theo một viên gạch nung đến bán cho một gia đình đang xây nhà trước cổng trường sẽ được 50 đồng/viên, mười viên đổi được một cái bánh nướng”.

Suốt năm năm tiểu học, mỗi ngày cậu nhóc con phải đi 5km đến trường. Một buổi học, một buổi quảy chú em 2 tuổi đi chăn năm con trâu cho xí nghiệp gạch, bữa nào không chăn trâu thì coi có ai làm gì đấy, bốc vác ít đá gạch, hay mót ngô, đào măng... đem tí cái ăn về phụ cha mẹ...

Lên cấp III, mỗi tháng muốn về nhà phải quảy bị cuốc bộ 10km. Rồi sang Úc học bốn năm và mang tấm bằng kỹ sư sinh - tin học cùng hàng loạt giải thưởng trở về TP.HCM làm giám đốc FPT Music - vẫn gầy và đen, ở căn gác trọ chừng bốn, năm mét vuông cạnh khu sân bay.

Sáng đến công ty, tối mịt trở về, mở cái cửa sổ ngửa nghiêng ngắm nhìn bầu trời và trong đầu hiện ra hàng trăm dự định biến những phần khác của thế giới thành một mối liên kết tình cảm nào đó với cánh tay âm nhạc của mình.

Một Phùng Tiến Công cứ lắc lư linh động, khi ở Hà Nội, lúc ở TP.HCM, khi đang thương lượng mua bản quyền âm nhạc ở đâu đó. Mấy tháng trước, phần dịch chuyển còn phải nhờ hẳn một cô bạn gái chở đi bởi Công vẫn chưa quen được với thế giới ồn ã và chật chội “kiểu Sài Gòn”...

Công có xu hướng biến thế giới chung quanh thành một cái gì đó liên hệ với mình, thuộc về mình nhiều hơn. Mới vừa sang Đại học Queensland, trong sự choáng ngợp trước một đất nước mới lạ, có hai sự lựa chọn: hòa tan vào tập thể cho giống mọi người ở cái thế giới phát triển hay cùng những người chung quanh mình tìm cách tạo ra một môi trường phát triển cho chính mình.

Và Công đã chọn lựa, đã khẳng định được chính mình: năm 2000, nhận học bổng toàn phần của Chính phủ Úc (AusAID) sang Queensland học ngành công nghệ sinh học.

Năm 2001, giành giải ba cuộc thi “Trí tuệ VN” với phần mềm nghe nhạc Vietkar, chuyển sang học ngành công nghệ sinh - tin học (bioinformatics). Năm 2002, giành giải vàng công nghệ thông tin & truyền thông châu Á - Thái Bình Dương với bản phát triển của Vietkar thành Vietnam Audio.

Năm 2004 về nước chuẩn bị mọi điều kiện để 2005 nhacso.net ra đời và Phùng Tiến Công trở thành giám đốc FPT Music, và chỉ trong vòng chưa tới một năm Công có trong tay trên 1 triệu lượt khách hàng.

Nghĩa là năm năm thay vì chấp nhận một hành trình: học hành, việc làm và trở thành một công dân ở một quốc gia phát triển thì Phùng Tiến Công có lối đi riêng, con đường riêng, thế giới riêng... kết nối vào âm nhạc, truyền thông và những phương tiện mới nhất có thể đẻ ra tiền và sánh vai thiên hạ trong tương lai.

Làm một người Việt chủ động...

“Nhìn ra bên ngoài, mọi thứ giống như là thế giới đã làm hết rồi. Chỉ có công nghệ thông tin và những ứng dụng truyền thông của nó thì thế giới đi cách đây năm bảy năm và không có lý do gì để ngăn cản người Việt mình đuổi kịp và sánh ngang hàng cùng họ.

Những “đại gia” truyền thông trong khu vực nằm sát cạnh ta là Thái Lan, Hong Kong lớn mạnh từ những điều tưởng như đơn giản nhất và sau đó nhanh chóng thu gom thế giới lại chung quanh mình.

Thời đại của Internet và thế giới ảo, cơn sốt của log với nhu cầu “cá thể hóa” tối đa bản sắc cá nhân trong xu hướng toàn cầu na ná nhau với tất cả mọi vật, mọi người. Ở đó, ai nắm bắt và khơi gợi được nhu cầu, đáp ứng được tiếng nói riêng giữa những cái chung choáng ngợp, người đó sẽ tìm ra lối đi cho chính mình.

Tôi đang nói cách giải quyết vấn đề, nhiều lúc tưởng chúng ta bí lối. Tôi đi mua bản quyền âm nhạc, người ta ngạc nhiên bởi chưa thấy một ai đi làm việc lạ lùng: mua bản quyền và tung lên mạng những tác phẩm âm nhạc giữa cái thế giới mà một đĩa nhạc gốc không thể sống nổi với nạn sao chép đang được ngang nhiên bày bán giữa trăm ngàn shop CD ngoài đường.

Gần như ai cũng biết và lắc đầu trông vào một tương lai, nhưng nếu không xắn tay áo lên, cái tương lai ấy bao giờ mới đến?

Ở một góc độ nào đó, giả tưởng như thế này: thay vì gào lên hoặc tìm cách cấm đoán hay dẹp tiệm những cửa hàng băng đĩa lậu, sao người ta không nghĩ đến một ngày nào đó biến hàng ngàn cửa hàng có sẵn ấy thành một vệ tinh nhỏ trong hệ thống phát hành rộng lớn và chính thống của mình? Tôi chọn lối tư duy theo kiểu đó”.

Công nói, sau một lúc im lặng, tập trung ánh nhìn vào người đối diện. Tốc độ tư duy của chàng giám đốc nhacso.net này có lẽ cực nhanh và quyết đoán.

Tài sản hiện giờ của Công là trên 18.000 bản nhạc số được “phát hành” với bản quyền chính thống, một đội ngũ những cộng sự thuộc thế hệ 8X - trẻ, trình độ giỏi “cấp... quốc gia” và có những ý tưởng táo bạo, “chịu chơi”... đang hợp tác với nhau.

Một căn gác trọ nhỏ xíu, một gia đình với bố mẹ vẫn ở quê Sơn La và hẳn là tiền bạc mà chàng giám đốc 24 tuổi đang “thống trị” một lĩnh vực mới toanh này mang về cho bố mẹ mình chưa được là bao, chưa giống như sự trông đợi của chòm xóm láng giềng về một cậu Phùng Tiến Công “đi học tây về”.

Nhưng Công bật cười mỗi khi nhắc chuyện tiền nong và hình như Công cũng chưa cần nhiều lắm tiền bạc bởi anh có một tài sản là mảnh đất mới, cái vốn học từ nước ngoài được mang về VN và thỏa sức cày bừa nó.

Công còn có quá nhiều dự định để làm, nhiều ý tưởng để thăng hoa cùng đồng nghiệp. Công quí họ, cảm thấy chưa đủ với những lời khen mình dành cho họ, nhưng đó là những người - Công biết - sẵn sàng xả thân với mình trong những thử nghiệm mới sau này. “Tôi tự hào và sung sướng vì được chủ động làm, được làm việc cùng nhiều người giỏi, được trao quyền và trao tiền để thực hiện những ước mơ...”.

Giờ, thú giải trí thèm khát nhất của Công vẫn là “đội một chiếc mũ lá, khoác mảnh áo sờn, xắn quần lên và vác mớ cần câu ra suối cùng một người bạn thân, giữa những ngút ngàn màu xanh của núi đồi, thung lũng...”.

Nhưng Công vẫn đang phải ở chốn đô thị cùng với “nhạc số chấm net” bay đi khắp mọi miền, qua năm châu, bốn biển. Nhạc Việt xóa hết mọi cách ngăn, mọi ranh giới bất đồng, mọi đơn độc hay tủi buồn nơi xứ lạ, quê người nào đó.

Tôi nghĩ tới một đêm của Phùng Tiến Công với những đĩa nhạc, những quyển sách và ý tưởng luôn “nhúc nhích” trong đầu: “Tôi muốn làm một người Việt chủ động. Và ở một phía nào đó của vòng trái đất, trong đêm đầu năm, ai đó mail về: Cảm ơn bạn, mấy chục năm rồi tôi mới nghe được những bài hát từ VN mình. Cảm thấy như kết nối được với quê nhà!”.

Những lời thì thầm cứ vang lên như thế...
(Trích từ báo Tuổi Trẻ)

Vợ chồng và tài sản từ nước Mỹ

TT - Một trường mẫu giáo quốc tế đa ngôn ngữ đầu tiên cho trẻ em miền Tây, mô hình “lớp học điện tử” và hệ thống thư viện với mạng không dây (wireless) sẽ làm cho sinh viên ĐH An Giang trở thành nơi đầu tiên ở VN “sờ” tới cái laptop tại khuôn viên trường đại học của mình.

Đó là hai công trình đang được triển khai tại một trường đại học hết sức non trẻ của vùng ĐBSCL, tác giả là đôi vợ chồng du học sinh trở về từ nước Mỹ.

Giọt nước mắt nơi xứ người
Nửa đêm giữa trời Virginia, Quỳnh đứng khóc ròng nhìn Minh cặm cụi đẩy cây lau nhà trong dãy hành lang vắng tanh của ngôi trường trung học bốn tầng ở một thành phố nhỏ. Quỳnh đòi theo để coi công việc bán thời gian của chồng. Họ mới cưới nhau được một tháng và đưa nhau qua Mỹ theo học bổng tiến sĩ hóa mà Minh giành được. Đó là thời điểm của năm 1998.

Ba tháng trước, cứ tưởng đưa Quỳnh sang Mỹ hai người sẽ tiện tặn để cùng đi học và trông chờ kiếm thêm một học bổng nào đó. Cái sai lầm đó qua tới bên kia mới biết: muốn xin học bổng dễ nhất chỉ có tại VN chứ ở Mỹ thì... mò kim đáy biển. Chưa kịp ổn định, Minh lại đưa ra một quyết định: bỏ học bổng tiến sĩ hóa, chuyển sang tự túc học master công nghệ thông tin (CNTT).

Minh đã có hai lần thay đổi quyết định quan trọng: xong cử nhân ngành hóa của ĐH Bách khoa, học tiếp chương trình thạc sĩ hóa chỉ còn hai môn thi cuối thì bỏ ngang đi học CNTT vì... thích. Rồi cái hồ sơ thi tuyển học bổng có vẻ “nặng ký” với thành tích hóa học hơn và suất học bổng tiến sĩ rơi vào tay Minh qua ngành hóa.

Ba tháng trời thử cố gắng với những công thức hóa học lần nữa nhưng tiếng nói trong lòng Minh mạnh hơn: nó vẫn không thật sự là niềm đam mê. Minh đã từng bỏ bằng cấp thạc sĩ khi chỉ còn hai môn thi cuối thì sao lại phải bắt đầu với những năm năm ở nơi này?

Nhưng bỏ học bổng nghĩa là bỏ gần cả ngàn USD/tháng - nguồn tài chính quan trọng để tồn tại trên đất Mỹ? Những đêm thức trắng. Quyết định cuối cùng: chuyển về ĐH Strayer ở Virginia học ngành CNTT. Sẽ xả thân ra làm để kiếm tiền đi học cho bằng được.

Một tuần sau khi về Virgina, Minh thở phào khi tìm được công việc làm vệ sinh cho một ngôi trường trung học trong vùng với giá 8 USD/giờ, mỗi tuần làm bốn đêm, mỗi đêm năm giờ. Thời gian lúc ấy chật như nêm: 19g20 ra khỏi nhà đi làm đến 1g sáng mới về, học tiếp đến 4g thì ngủ.

9g tới trường học cả ngày ở đó, đến 5g thì đón Quỳnh cùng về. Những ngày còn lại trong tuần lại xin đi làm bồi bàn, ở nhà thì nhận thêm việc chế bản điện tử cho một xí nghiệp in người Việt, cuối tuần hoặc mùa hè thì xin được chân nướng thịt ở quầy thịt nướng cho một đoàn festival (một dạng “hội chợ”) của người Việt rong ruổi qua các nẻo đường nước Mỹ. Để nhận được 100 USD/ngày, Minh chọn vị trí khó nhất: đứng cạnh bếp lò nướng thịt khi nhiệt độ ngoài trời lên tới 40OC.

Quỳnh học kế toán và xin được việc ở cửa hàng CD rồi làm thêm kế toán cho một công ty nhỏ. Thời gian trôi qua, những giai đoạn cực nhọc nhất cũng tạm lùi dần. Sau bốn năm, vợ có bằng kế toán, chồng lấy master ngành CNTT. Trước khi rời nước Mỹ, “quà tặng” của cuộc đời là bé Song Quê - cô bé quê gốc Cần Thơ nhưng mang quốc tịch Mỹ.

Trong quán cà phê trước cổng trường, Minh san sẻ thật lòng: “Nếu nói cơ chế hạn chế nhiệt huyết đóng góp của du học sinh trở về thì tôi đặt câu hỏi này: giả sử có một cơ chế thoáng như Đại học An Giang thì mọi người có cùng về hay không? Suy cho cùng, một số anh chị đi học nước ngoài về có khi cũng đặt ra nhiều tiêu chuẩn lắm.

Riêng tụi tôi thì tại ước muốn của mình quá mạnh, muốn làm tất cả, thể nghiệm tất cả những gì mình học được trên quê hương mình - nó mạnh tới mức khiến mình có thể thức từ đêm này qua đêm khác vẫn thấy hình như là chưa đủ thời gian...” Và anh gửi một lời: “Thầy Xuân đã mở một cánh cửa cho chúng tôi và những ai tâm huyết - vậy thì - mọi người cứ cãi nhau về cơ chế, bây giờ khi nó không cản trở nữa, nó cho người ta làm tất cả... liệu mọi người sẽ về chứ?”.

Dự án mầm non trong trường đại học

“Làm cực, học cực, nhưng thú thật, cảm giác khó tả nhất là khi xách vali lên máy bay về lại quê nhà. Sướng nhất và lo nhất: về sẽ làm gì bây giờ? Mặc dù trong đầu cả hai đứa chưa hề có từ ở lại”.

Đó là tâm trạng của đôi vợ chồng sau bốn năm du học. Cảm giác ấy chấm dứt trong một dịp rất tình cờ: mồng 4 tết, trong một quán nem nướng ở Cần Thơ, họ gặp giáo sư, tiến sĩ Võ Tòng Xuân. Hai vợ chồng đến chào và thông báo với thầy mình vừa đi học ở Mỹ về. TS Xuân hỏi gọn: “Rồi các em định làm gì?”. Đáp: “Chưa có chỗ làm, thầy ơi!”. “Tới nhà thầy chơi đi”.

Tại nhà thầy, đôi vợ chồng trẻ kể với thầy những dự định về một trường mầm non quốc tế, về những ứng dụng hiện đại của CNTT vào môi trường giáo dục đại học... Thầy nghe và bảo: “Thôi thì mấy đứa có lòng, về Đại học An Giang với thầy, trường mới lập, còn nghèo nhưng thầy trò mình làm được nhiều điều tâm huyết”.

Tháng 3-2003, hai vợ chồng đưa cô con gái về tới Long Xuyên. Thầy Xuân và hiệu phó Lê Minh Tùng (hiện giờ là phó chủ tịch tỉnh) bỏ một cuộc họp ở tỉnh để đón hai vợ chồng và đưa vào ngôi nhà nhỏ của trường, nói chân tình: “Đây là nhà của hai em!”. Vậy là sau bốn năm từ nước Mỹ, họ về lại ngôi nhà nhỏ để bắt tay vào những dự án lớn của mình.

Sau đó là những chuyến đi liên tục của Quỳnh từ California tới Oakland (Mỹ), tới Thái Lan, Singapore... “Tôi và thầy Xuân thống nhất với nhau một điểm: thử bắt đầu bằng một việc cụ thể và quan trọng nhất trong hệ thống giáo dục của mình - giáo dục mầm non. Ở Mỹ, Singapore... chỉ những cử nhân mới được đứng lớp mầm non.

Và điều kiện bắt buộc là phải được cấp chứng chỉ về giáo dục mầm non dù cho anh có bằng tiến sĩ cũng vậy”. Quỳnh dừng thật lâu trước buổi học của trẻ con các trường Saint Michel, Siam... (Thái Lan) khi người ta dạy lập đi lập lại cùng một bài học cho trẻ nhỏ bằng ba thứ ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Thái...

Họ đã tạo ra một môi trường tiếp nhận kiến thức và giao tiếp chứ không chỉ dạy tiếng. Người Thái đã làm rất lâu rồi và Quỳnh gặp tại Mỹ những bạn người Thái rất giỏi kể rằng họ đã học trường quốc tế ở Thái Lan theo cách đó.

Vậy là cặm cụi ngồi viết đề án, liên hệ các tổ chức phi chính phủ cho các chuyến tham quan, chuẩn bị nguồn nhân lực của một ngôi trường mầm non quốc tế sẽ mở ngay trong Đại học An Giang. Ngôi trường đã hoàn tất bản thiết kế. Một mô hình đào tạo trọn gói hiện đại và đầy tham vọng của miền đồng bằng này.

Và lớp học điện tử ở đồng bằng

Với môn tiếng Anh chuyên ngành kinh tế, Quỳnh chỉ phải lên lớp khoảng 40%, thời gian còn lại dành cho công việc khác: ra bài tập, thảo luận, tranh luận... tất cả diễn ra trên mạng, trong chương trình của Quỳnh. Đó cũng là nội dung lớp học điện tử của Minh. Điều chủ yếu của nó là tạo mối liên kết: ở đó, tiến trình giáo dục không có thời gian gián đoạn.

Người ta có thể gặp trên “lớp học ảo” những chủ đề tranh luận giữa sinh viên và giảng viên, giữa sinh viên với nhau hay đơn giản hơn, một câu hỏi: “Thầy ơi, chừng nào thi lại môn của thầy?”. Đây là một chương trình quản lý môn học và được thiết kế như một “trang web sống” mà các giao dịch liên tục diễn ra.

Có lẽ cho tới hiện giờ, xét tính hiệu quả và qui mô thì “lớp học điện tử” đang là “hàng độc” mang lại hiệu quả thật sự cho môi trường giáo dục hiện đại của một ĐH tỉnh lẻ còn trẻ măng như ĐH An Giang. Chỉ sau một năm, có 10% giảng viên tham gia sinh hoạt, giảng dạy trên “lớp học điện tử” này.

Phần thứ hai song song là giáo trình điện tử của giáo viên: 183 giáo trình yếu lược, 75 giáo trình hoàn chỉnh đã được đưa vào lớp học. “Mọi chuyện không phải là dễ vì đụng phải thói quen cùng quá trình tiếp cận có hạn đối với CNTT, nhưng trường đã hỗ trợ tôi bằng chính... nghị quyết Đảng bộ nhà trường.

Tháng 3-2003 tôi về, tháng 8-2003 Đại hội Đảng bộ và tôi (chưa phải là đảng viên) được xuất hiện để báo cáo kế hoạch về “lớp học điện tử” và giáo trình điện tử. Nghĩa là nhà trường đã “chơi hết mình” với những ý tưởng mới của mình” - Minh kể.

Công việc tiếp tục của anh hiện nay là xây dựng “thư viện điện tử” cho trường. Minh cũng sẽ trở lại với dự án trang web “Elangviet.net” như một cổng thông tin về nông nghiệp với cả hệ thống giúp đỡ người nông dân “định bệnh” cho hoa màu, dự đoán xu hướng giá nông sản “thật nhất” thông qua các dữ liệu lưu trữ giá thị trường...

Mấy ngày nay, Minh chạy lên chạy xuống TP.HCM cho dự án thư viện điện tử di động - một dự án khá tiên phong của Đại học An Giang: lần đầu tiên sẽ có mạng wireless (mạng không dây) trong khuôn viên trường đại học. SV có thể mượn những chiếc laptop tra tìm thông tin hoặc lên lớp học ảo. Dự án đang chạy và Đạm Phú Mỹ sẽ là nhà tài trợ.
(Trích Báo Tuổi Trẻ)

Tâm tình Võ Tòng Xuân


TT - Tiến sĩ Võ Tòng Xuân xuất hiện trong loạt bài này bởi ông là đại diện của một thời du học sinh trở về quê hương giữa cảnh chiến tranh và ở lại lo “chạy gạo” của thời hòa bình. Còn hiện giờ, Trường ĐH An Giang của ông đang là một "cánh cửa" mở cho những người trẻ tuổi đầy nhiệt huyết.

Trước sau ông chỉ nói đi nói lại một điều: “Nếu trái tim nóng mà gặp cục nước đá sẽ tan nát hết. Phải biết cách sử dụng những tấm lòng của bao bạn trẻ...”.

"Nhân mình ra" cho đất nước mình

Năm 1971, tôi đang giảng dạy ở Viện Lúa quốc tế tại Philippines. Nhiều anh em ở miền Nam sang học. Lúc đó viện trưởng Đại học Cần Thơ là ông Nguyễn Duy Xuân viết thư sang cho tôi: “ĐBSCL không có ai chuyên về lúa cả, nếu anh về làm ở đại học chắc sẽ giúp ích được nhiều hơn. Chiến tranh rồi sẽ có ngày hòa bình, cái ăn sẽ luôn luôn đi đầu, rất cần những người như anh...”.

Bà xã tôi lo: “Đang chiến tranh, về nước họ bắt đi quân dịch thì mai một cuộc đời!”. Một lần nữa, viện trưởng viết thư sang hứa sẽ can thiệp hoãn quân dịch. Thú thật, tôi không tin lời hứa đó nhưng an ủi vợ mình: “Về thì mới biết được, em à!”. Tâm trạng của những người ở xa đất nước là nhiều lúc thấy bơ vơ, nghĩ tới ông bà, cha mẹ tự dưng có một cảm giác không thể tả được, giống như mình mắc một cái tội vậy!

Ngày 9-6-1971, chúng tôi gói ghém hành lý, tạm biệt Viện Lúa quốc tế để về VN làm công việc mà tôi ý thức rõ ràng: cố gắng để “nhân mình ra” cho đất nước.
Ông Phúc Tiến, giám đốc Trung tâm du học Hợp Điểm (TP.HCM):

“Trong lịch sử du học của châu Á thì Nhật Bản từng có thời hạn chế việc du học ở nước ngoài, chỉ khi nhà nước có yêu cầu mới cử người đi học. Ở miền Nam nước ta, chuyện ấy xảy ra trong thời Ngô Đình Diệm.

Ở Trung Quốc, sau sự kiện Thiên An Môn năm 1989, nhà nước tạo điều kiện cho cả trăm ngàn sinh viên đi du học. Lớp sinh viên đó sau này đã tạo thành một “làn sóng du học sinh trở về”. Chính họ đã mang sở học từ các quốc gia hiện đại về xây dựng đất nước.
VN thời mở cửa, chúng ta bắt đầu cử người đi học các nước tư bản từ những năm 1990. Cột mốc đáng chú ý nhất là thời điểm tháng 1-2000: cánh cửa thật sự mở sau một nghị định của Chính phủ qui định thông thoáng hơn trong xuất nhập cảnh. Du học tự túc bùng nổ.

Tôi nghĩ tới giờ này đã là thời điểm tốt nhất để trở về. Đó là các yếu tố thuận: kinh tế phát triển, bang giao Việt - Mỹ và nhiều quốc gia đã tốt hơn nhiều. Không nên quá đặt nặng vấn đề đi hay ở mà hãy chú ý đến những “tài sản” mà du học sinh mang về cho Tổ quốc từ hành trình du học của họ...”.
Cần Thơ thời đó tuy là trung tâm của đồng bằng nhưng cũng ít có người giỏi về lắm. Một mình tôi dạy bảy môn và hướng dẫn luận văn tốt nghiệp. Riêng chỉ hai năm 1972 - 1974 tôi đã hướng dẫn được 25 SV làm luận văn tốt nghiệp. Lúc đó trong nước không có người làm ngành này, chỉ có một mình làm theo ý mình. Mình mà nhân ra được người nào, mừng người đó.

Lương chính thức chỉ có 21.000 đồng, giá một tô phở thời ấy là 35 đồng/tô. Nghĩa là không thể đủ để nuôi gia đình. Phải ở nhờ nhà ba tôi. Nhà nghèo, ông già cũng ở nhờ ở đậu mà thôi. Tôi nghĩ cách đi làm thêm.

Từ Viện Lúa về, tôi quen nhiều công ty hóa chất, có Công ty Ciba - Geigy muốn mở đại lý bán thuốc trừ cỏ ở VN, họ nhờ tôi làm môi giới và lo phần VN. Công ty này mướn cho tôi một cái nhà tại Sài Gòn để ở, lúc này mới thoát khỏi cảnh ở đậu chui rúc. Thời gian của tôi lúc này coi như kín cả tuần: 4g sáng thứ hai phải chạy xe về Cần Thơ để 8g đứng lớp, làm việc và tối đó ngủ lại trường.

Ngày thứ ba, 5g chiều chạy lên Sài Gòn để làm việc cả ngày thứ tư cho công ty. Sáng thứ năm về Cần Thơ, chiều thứ sáu lên Sài Gòn. Ngày thứ bảy làm việc cho công ty rồi ngày chủ nhật lại đi các vùng thử nghiệm thuốc trừ sâu mà tiếp xúc nông dân. Mức lương tôi lúc đó là 125.000 đồng. Tôi nghiệm ra một điều: ở bất cứ đâu, nơi nào, chỉ cần có kiến thức và sức khỏe là người ta có thể làm nên mọi việc.

Dành một chỗ cho người trở về...

Suy từ kinh nghiệm bản thân, tôi hiểu những người trẻ tuổi từ nước ngoài trở về có rất nhiều nhiệt huyết. Bởi chỉ cần đi ra một chút, ai thức thời sẽ thấy đất nước mình đi chậm hơn thiên hạ và người “có lòng” sẽ thấy mình phải làm một điều gì đó với một trái tim nóng bỏng. Nhưng nếu trái tim nóng ấy mà gặp cục nước đá, sẽ tan nát hết. Phải biết cách sử dụng những tấm lòng của bao bạn trẻ.

Trường hợp của Minh và Quỳnh, tôi gặp các em rất tình cờ trong dịp tết. Hai em thú thật chưa chọn công việc ở đâu. Quỳnh nói với tôi về một mô hình ngôi trường mẫu giáo quốc tế cho đồng bằng. Minh có kế hoạch về lớp học điện tử, về thư viện điện tử và những ứng dụng công nghệ thông tin cho trường đại học.

Với tôi, tất cả những điều ấy đều có thể làm từ Trường đại học An Giang. Cánh cửa phải mở và bắt đầu từ chính nguồn lực này. Quỳnh thì tôi biết từ hồi còn là sinh viên, cô rất giỏi tiếng Anh; Minh là một người đọc và nắm thông tin rất nhanh, có thể góp phần rất lớn từ lĩnh vực công nghệ thông tin mà trường tôi đang thiếu.

“Tôi đi nhiều nước, thấy anh em học hành bây giờ thật khó mà đoán được nhiệt tình với đất nước ra sao, bởi họ phải đối diện với một môi trường có lắm xa hoa và nhiều cám dỗ, cơ hội thì nhiều nhưng thử thách cũng không ít lắm.

Một số lại lo lắng: không biết về sẽ đóng góp được gì. Tiếc là có một số phụ huynh cũng không muốn con mình trở về. Gia đình là quan trọng lắm, phải hun đúc chí hướng ngay từ gia đình và cha mẹ phải nói được với con cái mình về tiền đồ dân tộc, về nguồn lực đất nước.

Ở ĐH Cần Thơ hồi xưa, chúng tôi chọn mặt gửi vàng và hầu hết 100% các em đi đều trở về. Bởi mình đã thấy được chí hướng của họ trong quá trình học tập tại trường. Có những trường hợp xin được học bổng nhưng lý lịch các em gặp khó.

Tôi đích thân lên gặp giám đốc công an tỉnh bảo lãnh: “Cậu này tâm tư nguyện vọng tôi biết hết, mấy ông ở xã chỉ biết ba nó, chú nó nhưng tôi thì biết nó. Anh cho nó đi đi”. Giám đốc công an gật đầu: “Tôi tin anh, cho nó đi thôi”. Cứ như vậy, các em đi rồi về toàn bộ. ĐH An Giang từ năm 2001 cũng đã gửi được 17 em đi học. Tôi đã chọn và các em sẽ trở về...”.

Chúng tôi mời các em về làm việc. Lúc đầu mình xuất tiền túi cho các dự án nhưng phải nói của nhà tài trợ để các em yên tâm, rồi cũng vận động được Dupont tài trợ cho dự án lớp học điện tử của Minh. Cậu ấy làm hiệu quả tới mức Đại học An Giang trở thành một ngoại lệ để Dupont tài trợ liên tiếp hai năm trong các chương trình của mình. Và mới đây nhất, Minh đã lấy được tài trợ của Điện đạm Phú Mỹ với hệ thống thư viện wireless (sử dụng laptop với mạng không dây trong khuôn viên) và một phòng thí nghiệm về phân bón cho trường.

Rồi tôi đi Học viện Công nghệ châu Á (AIT), một đồng nghiệp giới thiệu: có một đứa rất giỏi đang học môi trường. Tôi tìm ra, đó là Khánh, một sinh viên vốn từ Đại học Bách khoa sang, quê lại ở An Giang, vậy là rủ em về. Khánh mạnh về môi trường, đặc biệt là môi trường nước. Tôi chạy vạy tìm dự án cho em làm.

Có một trường đại học Nhật đang có chương trình nối kết các nước trong khu vực Mekong, tôi vận động để An Giang gia nhập và giao cho Khánh làm. Cậu ấy vừa làm vừa học tiếp với người Nhật và giờ thì vừa hoàn thành một dự án về cải tạo môi trường nước vùng hạ lưu Mekong.

Tôi nghĩ trong bất cứ môi trường nào cũng phải tuyệt đối mở rộng tầm tay với các em. Phải tìm một chỗ trong cơ quan của mình để cho những tài năng có thể phát triển thành tài năng đất nước, không nên nhìn họ như những người sẽ giỏi hơn và chiếm vị trí của mình.

Tôi cũng đang liên hệ với một cô đang học master một ngành lạ, một chuyên ngành rất hẹp của xác suất thống kê. Đó là cô bé con gái của một cán bộ ngành thuế ở An Giang, học rất giỏi và giành học bổng đi Singapore từ năm học lớp 10 rồi tự tìm học bổng đi Mỹ và sang cả Anh để học đại học và master. Em cứ điện về hỏi tôi kiếm giùm em một chỗ để về làm.

Tôi đã kiếm cho em một chỗ trong bảo hiểm bởi bảo hiểm rất cần ngành mà em học để dự báo thiên tai. ở vùng sông nước mình em có thể xác định được tần số bão lụt, em sẽ giúp tính để người nông dân có thể mua bảo hiểm sinh mạng, bảo hiểm nông nghiệp sao cho công ty bảo hiểm không bị lỗ mà nông dân mình cũng không bị “cắt cổ” nữa.

Đó, tất cả những người tài như vậy có đi ra rồi mới thấy đau lòng tại sao dân mình cần cù, thông minh như vậy mà nghèo. Thấy rồi mới tự ái, tự ái thì họ sẽ làm mọi thứ cho đất nước, dân tộc mình thôi. Hãy dành một chỗ khi họ trở về...

Rời trung tâm nghiên cứu nông nghiệp lớn nhất Nam Á, anh trở về với công việc hiện đại hóa miệt vườn. Và ông tiến sĩ bắt đầu công việc với hai đàn ruồi có nhiệm vụ đẻ trứng vào những trái xoài...

NGUYỄN VĂN TIẾN HÙNG

(Trích Báo Tuổi trẻ)

Giấc mơ tiếp thị hình ảnh VN

Phi Vân: “Kế hoạch lớn nhất trong tương lai của tôi là một chiến lược tiếp thị hình ảnh VN. Tôi có dự định làm nó và tặng không cho Tổng cục Du lịch. Đó là vì tôi khát khao một hình ảnh mới, một cách thức mới, một nụ cười mới của VN. Bầu trời trước mặt tôi là một lớp trẻ VN đầy đủ kiến thức và năng lực quản lý không thua kém bất kỳ người nước ngoài nào. Họ sẽ góp phần cho tương lai VN!”.


TT - Hãy hình dung đến một cô gái ngang tàng, dám bỏ mọi êm ấm ở VN, mang theo trong người sáu tháng tiền học và ba tháng tiền ăn, cô một mình đi học. Vật lộn với mọi thứ khó nhọc xứ lạ quê người, cô đã leo lên “đỉnh” của những công việc mà chính nhiều người Úc cũng khát khao. Rồi đùng một cái, cô trở về...

Phi Vân nói cô khao khát một hình ảnh mới của VN.

Tay trắng... lên đường
Ý định đi du học chỉ bắt đầu khi kinh tế châu Á khủng hoảng vào những năm 1997, 1998. Lúc này tôi đang là giám đốc marketing của khách sạn Saigon Star. “Tình hình chắc sẽ còn kéo dài, chờ hết khủng hoảng thì biết khi nào. Sao không tận dụng cơ hội này để đi học thêm?”. Lúc ấy, trong đầu tôi cứ đến giai đoạn sau khủng hoảng kinh tế, khi các nhà đầu tư nước ngoài trở lại châu Á và VN, mình sẽ có gì trong tay để làm việc ngon hơn bây giờ? Vậy là thôi, bỏ chức mà đi học vậy. Tôi đi Úc.

Ai cũng cho rằng tôi rất liều mạng khi bước chân lên một đất nước xa lạ mà chỉ có đủ tiền học phí sáu tháng và chi phí sinh hoạt trong vòng ba tháng. Sống như thế nào và tiếp tục đóng tiền học ra làm sao là một câu hỏi mà đôi khi tôi phải giả vờ không nhớ để trấn tĩnh bản thân mình.

Ngay vừa bước chân lên đất Úc tôi đã bắt đầu tìm việc làm. Bạn bè bảo tôi “điên” bởi ai mà đi thuê một du học sinh vừa chân ướt chân ráo từ một nước châu á đến. Tôi mỉm cười mặc kệ. May sao một tháng sau tôi có được việc làm. Vậy là ổn! Cả năm đầu tiên chỉ làm dọn phòng khách sạn, bồi bàn, bartender...

Ngày đầu tiên thật háo hức nhưng mấy ngày sau thì chỉ muốn về nước ngay. Xung quanh chẳng có một người thân hay bạn bè, áp lực về chi phí lại quá lớn. Tiền VN lúc đó chỉ có giá trị khoảng 1/7 tiền Úc nên có cảm giác như mình không có tiền trong tay, mọi thói quen mua sắm, tiêu xài đều phải từ bỏ một cách không điều kiện.

Từ một giám đốc tiếp thị ở VN, tôi đã làm lại từ đầu trên đất khách quê người với một số tiền ít ỏi. Đó chính là quyết định rủi ro nhất và cũng chín chắn nhất dẫn đến bước ngoặt trong cuộc sống và sự nghiệp của tôi. Chính những năm tháng phải đi học tám tiếng và đi làm tám tiếng đã rèn luyện cho tôi một nghị lực và tính thích nghi cao độ để làm lại từ đầu. Những lúc mệt mỏi nhất, từ “thành công” trở thành một từ lúc nào cũng xuất hiện trong kho từ điển của tôi...

Học để “master” chính con người mình

Hình như tôi là một cô gái quá bướng bỉnh. Hồi ở VN, tốt nghiệp ngoại ngữ Anh Trường ĐH Tổng hợp, được giữ lại trường làm giảng viên, được một thời gian thấy mình còn “thiếu trước hụt sau” nhiều kiến thức thực tế quá nên bỏ đi làm cho kinh nghiệm dày lên. Làm từ nhân viên tiếp thị quèn cho tới lúc là giám đốc tiếp thị thì... bỏ đi lần nữa!

Và lần này, tôi bắt đầu bằng khóa học advanced diploma ngành quản trị du lịch và khách sạn tại William Blue International Hotel Management School ở North Sydney. Đây là một trong hai trường đào tạo ngành quản trị khách sạn nổi tiếng nhất của Úc. Sau khóa học hai năm, vẫn cảm thấy mình chưa khai thác hết năng lực của bản thân. Coi kỹ lại thì chuyên ngành khách sạn vẫn còn quá hẹp, tôi quyết định tiếp tục học lấy bằng MBA tại Trường đại học Central Queensland trong vòng bốn năm.

Hệ thống giáo dục tại Úc bắt buộc một sinh viên phải tự lực cánh sinh trong suốt quá trình học tập, từ việc chuẩn bị đọc bài trước khi lên lớp cho đến làm vô số bài viết thu hoạch hay luận án trong mỗi môn và từng khóa học. Chúng tôi được chuẩn bị một cơ sở rất vững để có khả năng phân tích, giải quyết vấn đề và bảo vệ quan điểm trong bất kỳ hoàn cảnh, môi trường làm việc nào.

Đến năm thứ hai sang Úc, tôi bắt đầu những công việc “sang” hơn một chút như đặt phòng khách sạn, tiếp tân khách sạn. Khi bắt đầu khóa MBA cũng là lúc tôi được nhận vào làm full-time tại Flairview - một tập đoàn viễn thông, địa ốc, du lịch khá lớn của Úc.

Trong vòng một năm tôi được thăng chức và tăng lương từ nhân viên giao dịch khách hàng lên nhân viên phòng phát triển kinh doanh và cuối cùng là giám đốc phát triển kinh doanh phụ trách khu vực châu Á. Tôi là người VN duy nhất trong số rất ít nhân viên châu Á của công ty và là nhân viên duy nhất không mang quốc tịch Úc trong tập đoàn này.

Đây là một trong những trường hợp hiếm hoi của du học sinh thành công ở nước ngoài vì thậm chí trong cộng đồng VN tại Úc cũng không có nhiều người làm được. Cứ thử tưởng tượng những khó khăn về ngôn ngữ, văn hóa, kinh nghiệm thị trường... là có thể thấy tôi phải trải qua những năm đầu tiên như thế nào. Sau bước ngoặt này, tôi hoàn toàn tự tin để nói rằng: mình có thể sống, làm việc và thành công ở bất kỳ nước nào.

Ngày tốt nghiệp, thầy chủ nhiệm hỏi sinh viên lớp tôi: “Thế các bạn đã đạt được điều gì sau chương trình này?”. Người thì cho rằng mình đã lấy được bằng MBA, người thì cho rằng mình đã học được rất nhiều kiến thức về quản trị... Riêng tôi trả lời: “Em cảm thấy mình đã “master” được chính con người của mình”.

Ấy là tôi nói tới một trải nghiệm: rằng sáu năm qua đã cho tôi sự trải nghiệm nghiêm túc nhất, biết đo lường được tiềm năng bản thân và có thể vận dụng để phát triển tối đa năng lực của mình. Tôi ý thức được rằng mỗi con người chúng ta đều dự trữ trong mình một tiềm lực vô biên và ai biết cách “quản trị” tiềm lực ấy ắt sẽ thành công. Tôi nghĩ đó cũng là lý do mà ngành quản trị nguồn nhân lực ngày càng phát triển trên thế giới.

Đường về nhà
Với vị trí tại Úc lúc đó, có thể nói cả một sự nghiệp đang mở ra trước mắt tôi. Đời sống vật chất thì thật là thoải mái. Tuy nhiên tôi cảm thấy đã đến lúc người VN chúng ta thay thế được người nước ngoài trong các vị trí quản lý cao cấp.

Cứ nhìn các nước lân cận như Singapore, Philippines... thì thấy, họ không cần “nhập khẩu” người nước ngoài để điều hành công ty lớn, ngay cả công ty đa quốc gia cũng do chính người trong nước quản lý. Nói không phân vân khi quyết định thì cũng không đúng vì tôi biết mình sẽ đánh đổi tất cả sự ổn định và cơ hội đang có với một thử thách mới mà chưa biết sẽ đưa mình về đâu...

Thời gian đầu về nước tôi cảm thấy bị áp lực vì không đạt được những mục tiêu công việc mình đặt ra do quá nhiều điều kiện khách quan. Đường truyền Internet rất chậm, chi phí liên lạc quá cao, phong cách làm việc một số cơ quan rất quan liêu... gây chậm trễ trong công việc cho rất nhiều người liên quan. Nhưng rồi tôi cũng tự tìm cách thoát ra giữa một môi trường đang phát triển...

Công ty bên Úc quyết định mở văn phòng đại diện tại VN, cho tôi tiếp tục công tác phát triển kinh doanh khu vực châu Á. Tôi đã một mình mở văn phòng cho công ty và làm trưởng đại diện trong vòng một năm. Thời gian này, tôi nhận rất nhiều hợp đồng tư vấn về marketing cho các công ty nước ngoài mới vào thị trường VN.

Sau một thời gian nghiên cứu ngành quản trị tại VN, tôi nhận thấy một lỗ hổng quá lớn: toàn bộ nhân sự cao cấp phục vụ tầm "chiến lược" của các công ty quảng cáo quốc tế đều nằm trong tay người nước ngoài. Người Việt chỉ có thể làm từng công đoạn cụ thể cấp thấp và không được quyền quyết định.

Tôi muốn mình có mặt ở lĩnh vực này và nhận lời làm cho XPR Campaigns. Công việc của tôi là phụ trách mảng xây dựng chiến lược tiếp thị và quảng cáo. Thật ra, mục đích cuối cùng là giữ vị trí quản lý cao cấp tại VN hay khu vực cho một công ty tầm cỡ và trở thành nhà đầu tư trong nhiều lĩnh vực.

Một lần trong chuyến giao lưu sinh viên tại Malaysia, một sinh viên Malaysia nói với chúng tôi: “VN phải mất ít nhất 15-20 năm nữa mới có thể được như Malaysia bây giờ". Nỗi ám ảnh này đã đi theo tôi suốt cuộc hành trình khẳng định mình. Tôi làm việc, làm việc và làm việc.

Tôi có quá nhiều công việc phải làm: hoạch định chiến lược, giải quyết những vấn đề cụ thể của công ty, tìm ra một hành trình cho những thương hiệu mà tôi phụ trách. Rồi nữa, công việc ở Hội cựu du học sinh ở Úc với hơn 4.000 thành viên và những sinh hoạt trong các CLB doanh nhân Úc, Anh, Singapore, Việt kiều...

Một công việc khác khá quan trọng với tôi và bạn bè trong ngành quảng cáo, tiếp thị: thành lập CLB Marketing VN (Vietnam Marketing Network). Một trang web đang trong giai đoạn hoàn thành, chúng tôi muốn đó là một nơi để các chuyên gia trong lĩnh vực quảng cáo, xây dựng, quản lý nhãn hiệu, tiếp thị, nghiên cứu thị trường... học tập trao đổi kinh nghiệm và chung tay hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ ở VN cùng phát triển. Có nhiều việc quá không? Tôi cũng không biết nữa.

Khi các vị giáo sư người Nhật muốn cậu học trò VN ở lại tiếp tục nghiên cứu sinh tiến sĩ thì anh lại quyết định quay về. Quay về với một khát vọng: năm năm nữa, tên công ty của chính mình sẽ được niêm yết trên thị trường chứng khoán Tokyo!

NGUYỄN VĂN TIẾN HÙNG ghi
(Trích Báo Tuổi Trẻ)

“Chạy” cùng người Nhật

TT - Ngô Văn Tẩu bảo bây giờ mà nhắm mắt lại anh thấy một điều duy nhất: “Năm năm nữa, tên của Công ty RunSystem phải được niêm yết trên thị trường chứng khoán Tokyo!”.

Chuyện của Tẩu nhiều lúc cứ lưng tưng như một cái gì đó không tin được trong cuộc đời này: từ một miền quê nghèo, đi du học thành thạc sĩ ngành công nghệ thông tin và trở về trong một ước mơ lớn: cạnh tranh cùng người Nhật.

Quê nghèo

Một ngày của hơn 11 năm trước, nghe tin thằng con mình sẽ sang Nhật Bản học, bà mẹ quê ở vùng Tứ Kỳ (Hải Dương) cứ đi ra đi vào nhấp nhổm. Tẩu đi Nhật học và bà ở nhà bệnh cả năm trời. Suốt tám năm nơi đất khách quê người, nỗi ám ảnh lớn nhất trong đầu Tẩu là bữa cơm chỉ có đĩa rau muống với chén mắm cáy và hai ông bà già nhà quê tuổi lục tuần ngồi héo hon trông con về. Nghĩ tới đó nước mắt Tẩu trào ra...

Ngày đậu Đại học Bách khoa, Tẩu thấy mình làm được tí “công trạng” đầu, còn ngày giở tờ giấy báo thấy tên mình ghi đầu tiên trong bảng kết quả đậu học bổng đi Nhật, tay chân cứ run bắn lên và trong đầu chỉ có một ý nghĩ: vậy là giải phóng gánh nặng tiền nong cho cha mẹ rồi...

Nhà nghèo, hết năm học lớp 5 Tẩu thi đậu học sinh giỏi trường xã, huyện rồi lên tỉnh học lớp 6 trường chuyên. Cứ mỗi cuối tuần bố đạp xe lên tỉnh đón Tẩu về. Tẩu ở ký túc xá (KTX) và đóng tiền ăn bằng gạo, quảy gạo lên đóng thẳng cho nhà bếp. Học đến giữa năm lớp 7 thì phải bỏ chạy về trường xã vì... hết tiền để đi học xa như vậy. Đến đầu năm lớp 8, đi thi học sinh giỏi lần nữa và lại đậu vào trường chuyên.

Không còn con đường nào khác, đành vác bị gạo lên trường học nữa. Những ngày ở KTX Tẩu chuyên môn kiếm thêm cơm cháy mà ăn. Ăn mãi, ăn mãi đến năm học thứ nhất của đại học thì phải đi mổ bao tử. Bác sĩ cấm ăn cơm trong nửa năm, mỗi ngày cho ăn năm bữa, toàn cháo.

Vào đại học có một chuyện làm Tẩu ức không chịu được: con gái của một vị trưởng phòng trong trường, học lực cũng xoàng thế mà đùng một cái, sau học kỳ đầu được đi du học ở Úc. Tức quá, liệu mình không cần là con trưởng phòng thì có đi du học được không? Lao đầu vào học như điên. Học quên cả ngày đêm. Sinh nhật, lũ bạn kéo đến phòng chúc mừng thì thằng Tẩu “ngố” lại đang ngồi trong thư viện. Bạn bè bảo “điên”. Thi toán, lý, hóa... bằng tiếng Anh. Có hai tờ giấy báo kết quả, mở tờ thứ hai không thấy tên mình, hoảng hốt; mở tờ đầu ra thấy tên mình đầu tiên, sướng như trên mây.

Lần đầu tiên bước chân tới Tokyo, cảm giác Tẩu nhớ nhất là: “Sao mình không được sinh ra ở một đất nước giàu có như thế này?”. Rồi chàng trai ấy được đưa vào nhận phòng trong KTX, Tẩu không thể tin rằng mình có thể được ở một phòng. Lần đầu tiên trong đời cậu biết thế nào là máy lạnh, tủ lạnh, bàn làm việc, tivi và... điện thoại. Choáng ngợp. Ý nghĩ lạ đến trong đầu Tẩu: “Sẽ học, học tới tiến sĩ rồi ở lại luôn cho đã!”. Nhưng chỉ một thời gian sau Tẩu chợt hiểu ra: cái vùng quê nghèo có bữa cơm rau luộc chấm mắm cáy của hai ông bà già mới là nơi mà Tẩu thuộc về.

Đường về trên xứ Phù TangĐầu tiên là học một năm tiếng Nhật, sau đó vào học khoa “software engineering” (kỹ sư phần mềm) của Cao đẳng Kỹ thuật Hakodate (Hokkaido). Với phương tiện học tập được trang bị “tận răng” so với VN thì chương trình cao đẳng đối với Tẩu là... xoàng. Rồi cậu sinh viên người Việt đoạt giải nhất trong cuộc thi toán học “Mathematics contest” của năm trường thuộc khối cao đẳng kỹ thuật của Hokkaido.

Rồi cơ hội mở ra lớn hơn khi chàng trai này rời phương Bắc lạnh giá của nước Nhật để về thủ đô Tokyo học chuyển tiếp đại học ở Trường đại học Điện tử thông tin Tokyo và lập tiếp một kỳ công: giải ba toàn nước Nhật của một cuộc thi lập trình cho siêu máy tính.

Đó là cuộc thi “Parallel progamming contest” với đề tài “Mô tả sự chuyển động của phân tử”. Người thi phải dùng thuật toán để tính toán sự chuyển động của phân tử rồi cho chạy trên một hệ thống gồm tám máy tính, chương trình nào chạy nhanh hơn sẽ thắng. Chương trình của Tẩu chỉ thua Đại học Tokyo và một trường nữa. Giải 3 của cuộc thi này là tiền đề cho chàng trai người Việt được chọn vào nhóm nghiên cứu đề tài cấp quốc gia của Nhật ở bậc thạc sĩ.

Ở đó, hằng tháng Tẩu phải vừa nghiên cứu, vừa báo cáo dự án với nhóm làm việc gồm các thầy ở Đại học Tổng hợp Tokyo, ĐH Công nghiệp Tokyo và nhóm kỹ sư Mitsubishi. Các giáo sư người Nhật muốn Tẩu tiếp tục hoàn tất nghiên cứu sinh tiến sĩ ở công trình này nhưng đó là lúc anh quyết định ra về...

Bước ngoặt đến với Tẩu là sau một khóa học khởi nghiệp ở bậc đại học. Khóa học “Venture business” do các giám đốc doanh nghiệp và nhà trường tổ chức, người ta hướng việc nghiên cứu kết hợp với làm kinh tế. Một cánh cửa mở ra, Tẩu muốn thử xem người Nhật đã làm mọi thứ như thế nào. Rồi nộp đơn thi tuyển vào NECSoft, một công ty phần mềm hàng đầu của Nhật thuộc Tập đoàn NEC. Thi đỗ thứ hạng cao và được mời về làm việc tại TP.HCM với mức lương khởi điểm 1.200 USD, còn ở lại Nhật thì mức lương gấp đôi.

Cuối cùng là một quyết định mới: không vào làm ở tập đoàn lớn mà phải tìm các công ty vừa tầm, mang tính đặc trưng của Nhật lại có thể giống với VN để học thử. Đó là một quyết định mà tới giờ nhìn lại Tẩu vẫn cho là mình đã “mạo hiểm”, một cơ hội rất nhiều người mơ ước đã được bỏ qua nhưng nó không làm Tẩu ân hận. Trong khi bạn bè thi vào các công ty lớn: Hitachi, Toshiba, Sony... thì có một Ngô Văn Tẩu mày mò đi làm kỹ sư cầu nối cho Digital Research, một công ty phần mềm cỡ vừa. Anh có mục đích riêng của mình: coi cách thức mà người Nhật điều hành một công ty “cỡ vừa” như thế nào...

Chạy về tương lai“Tôi học và đi làm bán thời gian để kiếm tiền và hiểu cách thức người Nhật hành xử trong quan hệ kinh doanh. Từng chi tiết nhỏ phải được chú trọng, người Nhật có thể quan hệ với bạn lần đầu và nếu thích, mãi sau này họ sẵn sàng đặt hàng chỉ vì có tên bạn trong danh sách của công ty đó.

Kỷ luật công việc và những đòi hỏi nghiêm túc từ sản phẩm khiến người ta không được xao nhãng bất cứ lúc nào. Dù sản phẩm làm ra ở bất cứ nơi nào nhưng đã làm cho Nhật thì chất lượng phải đảm bảo “made in Japan”. Người Nhật thích những người hiểu biết về văn hóa họ. Một năm đủ để tôi học và chuẩn bị cho sự ra đời của một công ty gia công phần mềm cho người Nhật”.

Nó ra đời đúng vào ngày 1-4-2005, bạn bè bảo Tẩu phao tin đồn nhảm, chắc ít ai tin Tẩu hình thành công ty mình chớp nhoáng như chính cái tên của nó: RunSystem. Ngày kết thúc hợp đồng với Digital Research cũng chính là ngày bắt đầu cho công ty mới khi hai khách hàng Nhật đang ngồi chờ chuyến bay của Tẩu từ Sài Gòn ra Hà Nội. Cuối cùng thì RunSystem đã chạy, nói như Tẩu: “Run to the future!” (Chạy về tương lai). Ít ai biết rằng Tẩu đã từng thấy mình trơ trọi với ý tưởng về nước thành lập một công ty bởi rủ... không ai thèm về.

Ai cũng ngại, họ sợ lỡ quay về VN thì không trở lại Nhật được nữa. Ai cũng muốn đi làm, tìm cái visa vĩnh cửu rồi tính tiếp. “Đó là thời gian mà tôi thấy đơn độc dễ sợ. Nhưng nếu mình không làm, ai cũng không làm thì làm sao có chỗ để rủ rê bạn bè trở về? Chẳng lẽ ai cũng đi làm thuê hoài? Cuối cùng quyết định: làm và phải làm thành công để chứng minh với mọi người. Tôi chọn mô hình: chơi theo kiểu Việt, làm theo kiểu Nhật”.

Đó là công ty mà không ai biết đâu là giám đốc, đâu là lính bởi giám đốc ngày thường chỉ mặc áo thun, quần jean, ngồi sà vào làm tất cả mọi công việc, cáng đáng cả phần công việc mà nhân viên chưa biết hoặc chưa làm được. Buổi tối, có khi cả giám đốc lẫn lính chui vào trong căn phòng nhỏ ngủ phờ phạc như nhau.

“Đây là công việc sáng tạo, mình mà vác bộ mặt trịnh trọng, làm ra vẻ, anh em bị ức chế sao làm được”. Con số 23 kỹ sư phần mềm trong hơn nửa năm đã “đi nhanh hơn” so với dự định của Tẩu. Và 90% kỹ sư ấy vốn gốc từ nông thôn ra, thậm chí có người hiện còn đi xe đạp. Công ty có một phòng để mọi người làm việc khuya có thể ở lại, giám đốc là người ở lại nhiều nhất. Công việc suôn sẻ bước đầu kéo theo nhiều cái suôn sẻ khác: có một người bạn rất giỏi ở Nhật đã đồng ý trở về vào năm sau.

Tẩu đang vào chương trình học tiếng Nhật cho nhân viên, đến năm tới sẽ cho một số kỹ sư sang Nhật học tiếng, nhằm đào tạo nguồn kỹ sư cầu nối. “Sáu tháng nữa, trong tay tôi phải có 4-5 kỹ sư có tiếng Nhật ở trình độ 1-3. Và tham vọng lớn: sau năm năm nữa con số kỹ sư sẽ phải là 1.000 người”. Tẩu đang từng bước hướng về mục tiêu lớn này.

“Mỗi khi mệt mỏi hay nản lòng, tôi nghĩ đến bố mẹ, vậy là hết mệt, phải ngồi dậy bước tiếp thôi”. Có lẽ Tẩu là một người nặng lòng. Và có lẽ là một trong số ít ỏi những sinh viên du học đã làm được công việc “trọng đại” trong đời: nhín học bổng, đưa bố mình sang đất nước Phù Tang “du hí” một tháng trời. Ông cụ cả đời gắn với ruộng đồng, giờ sang Nhật cứ chặc lưỡi xuýt xoa: “Ôtô nó còn nhiều hơn thóc nhà mình”; đi chơi về cứ sướng tít mắt mà kể cùng chòm xóm: “Gớm, tôi sang Nhật người ta đón như nguyên thủ quốc gia vậy”. Vậy là Tẩu thấy sướng lắm rồi...

Đó là một con người hay thay đổi, đã học ở nhiều nơi và làm nhiều công việc, đã yên ổn nơi này lại bỏ sang nơi khác, đã thành công lại thích bắt đầu... Anh vừa tách ra khỏi một công ty luật hàng đầu ở VN để thành lập một công ty luật mới để nuôi giấc mơ lớn nhất: mở ra một trường đại học luật tư thục...

NGUYỄN VĂN TIẾN HÙNG
(Trích Báo Tuổi Trẻ)

thực ra gần như du học sinh nào cũng có ý định khi sẽ mang được 1 cái gì đó cho Tổ Quốc sau khi trở về. Nhưng nhiều khi con người ta không dám mơ nhiều vì sợ thất vọng nhiều.

nhu Vy nghi...ve vn thi duoc thoi...cong hien cho noi minh duoc sinh ra va nuoi duong nen nguoi ma.........nhung khi ve den vn minh se duoc cai j.......dong luong it oi voi sv du hoc.........lam sao con du thoi gian de nghi den chuyen se do research and invent ra nhieu thu moi cho dat nuoc...chat xam viet nam dang chay....chay ao at ra nuoc khac.....ke ca malaysia, thailand...vay ma sv viet nam cung di du hoc vi o do hoc duoc doi xu xung dang....

Biết là như thế, nhưng mình sinh ra ở nước nào, vào thời kỳ nào thì phải chịu thôi. Dù sao tớ thấy VN mình cũng đang dần dần có nhiều chính sách mở cửa hơn hồi xưa rất nhiều rồi.
Mong là lúc mình học xong ĐH ở đây về, sẽ khá khẩm hơn một chút.

ở nuoc ngoai chan chet di duoc...life standard thi cao nhung quality thi` that la poor...o vietnam vui chet di duoc tien bac thi` chi can kha kha thoi la thoai mai duoc roi. I hate that hetic kinda life where i've been: UK, Singapore, Japan... btw, i want my kids to have vietnamese nationality..

I'm startled to know that VLo Not a good friend huh We ACA should talk MORE !

i dun wanna have a multi-racial marriage...my kids will get so confused lol plus u cannot express ur feelings in english as well as in vietnamese

Lạc đề 1 chút: Why not multi-racial marriage?

Biologically and genetically speaking, the combination of Caucasian genetics (skinny, high nose; deep eyes; etc) and Asian genes (round face, sharp eyes, round eyes) will look beautiful in any baby. And even when Asian genes mix together, maybe we Vietnamese people will have baby with an Korean nose and Chinese fair skin color in the future?

I've seen tons of cute-looking baby with parents of different race.

I'll go for Korean genes haha but Van, the so-called cute Korean nose is motsly from cosmetic surgery not a natural gene at all, so be careful hehe .

I myself would certainly go back to vietnam after finishing da long run of study. I believe that with all the knowledge and certain diplomas from a college in a developed country, the foreign companies in vietnam would probably welcome you with a high salary(of course you have to have talent, duhh!). You can work for them in a time to get experiment and ...money then create your own business or whatever else you like to contribute for our country or to yourselves. You don't have to open a school or run a company but your coming back is the most important thing to vietnam. Since you will work, make money, improve your own and your family's life quality and yet that's enough. You have contributed.
that's my thought.

btw, if you are used to using eng for a while, then there's no difference in expressing your feeling in vietnam or in eng. My experiment. You will get used to things after a while.

@jasmine: Ehem, I see many Korean guys with a perfect nose and I'm pretty sure they didnot have a cosmetic surgery before.

@Everyone: Sorry for the silliness, I'll be serious discussing this topic tomorrow.

I will never get maried a blond guy because I don't want to change my last name, plus I don't think western people appreciate the same values I appreciate.

Originally posted by lehathu@Mar 1 2006, 10:01 AM
I will never get maried a blond guy because I don't want to change my last name, plus I don't think western people appreciate the same values I appreciate.

chuyện chủng tộc, văn hóa cũng là chuyện nhảy cảm. ko thể nói chúng nó tóc vàng da trắng mũi lõ nên chúng nó ko biết tôn trọng những giá trị văn hóa truyền thống của người Việt. chưa kể chị em nhà mình bây h cũng rất nhiều người "tân thời" nhé

Jennifer Aniston lấy chồng (Brad Pitt) nhưng vẫn giữ nguyên họ thời con gái. chuyện đấy cũng chẳng hiếm gì

nói thật là lấy chồng Hàn sợ chết đi được. macho cũng thuộc bậc nhất châu Á. chúng nó có uống (thật lòng) thì cũng uống với mấy đứa Hàn chứ có thèm uống với mình đâu. uống xong lại thượng cẳng chân hạ cẳng tay thì -_- (đấy là nói đa số thôi nhé )

I don't mean that Western people don't respect our traditions, but they cannot live in the way we live. For example, in Vietnam grandparents often live with parents and children. If you got maried an American guy, would it be OK with him to live in the same house with your parents?

Originally posted by Ngô Hương Ly+Mar 1 2006, 12:43 PM--></div><table border='0' align='center' width='95%' cellpadding='3' cellspacing='1'><tr><td>QUOTE (Ngô Hương Ly @ Mar 1 2006, 12:43 PM)</td></tr><tr><td id='QUOTE'> <!--QuoteBegin-lehathu@Mar 1 2006, 10:01 AM
I will never get maried a blond guy because I don't want to change my last name, plus I don't think western people appreciate the same values I appreciate.

Jennifer Aniston lấy chồng (Brad Pitt) nhưng vẫn giữ nguyên họ thời con gái. chuyện đấy cũng chẳng hiếm gì
[/b][/quote]
Nghe nói chàng Brad Pitt là một anh Midwest chính hiệu, rất truyền thống. Phải chăng chuyện họ tên lại là một lý do mà cặp tài tử giai nhân bỏ nhau? Giang hồ đồn đại là anh Brad Pitt này truyền thống quá nên chắc cũng sắp chia tay với A. J.

Thực ra thì em chả biết họ là ai. Thỉnh thoảng có đứa đến lớp đem mấy cái tạp chí rẻ tiền ra bàn tán.

Nhưng mừ ủng hộ chị Ly, đừng có lấy trai Hàn. Cơ mà em thấy trên phim thằng Hàn nào cũng thuốc là, rượu không thì cũng trải chuốt rất kiểu đàn bà.

tính toán thế thôi chứ lỡ bị "sét đánh" thì biết thế nào đươc hehehhe ... cu enjoy truoc da...tu tu tinh

Originally posted by lehathu@Mar 1 2006, 10:12 PM
I don't mean that Western people don't respect our traditions, but they cannot live in the way we live. For example, in Vietnam grandparents often live with parents and children. If you got maried an American guy, would it be OK with him to live in the same house with your parents?

Italians are quite similar to us. Children do live with their parents. I've had American Italian/Greek friends who grew up in grandparents' house with their parents. Also living with parents is not that rare in African American culture either.

Even in Vietnam these days, many young people want to move out as well, even before marriage.

why are we all talking 'bout the marriage thingie??? hahah girls stuff.

Ặc ặc, topic bình luận thành "bình loạn" rùi. Hic, chắc em phải đổi lại là "Lấy chồng ngoại. Nên hay không?" quá, huhu....

“Bất cứ một du học sinh nào khi đã ra nước ngoài, điều ít nhất mà họ có được là một góc nhìn rộng hơn, cọ xát được cùng thế giới, thấy nhiều thứ có thể làm được. Từ đó, dẹp bớt tự ti, nảy sinh những giấc mơ cạnh tranh và những khát vọng tham gia các cuộc chơi lớn cùng bạn bè quốc tế. Đó là những giấc mơ giúp đẩy biên giới VN ra xa hơn tầm nhìn địa lý của Tổ quốc mình”.
Chúng tôi ghi lại lời của một du học sinh vừa trở về từ Pháp để bắt đầu cho bài kết này...

Thời điểm của trở về
Có một thông tin đáng chú ý trong giới khoa học: vị giáo sư toán học người Việt từng tạo thành sự kiện “hiện tượng Ngô Bảo Châu” muốn trở về VN để mở một ngôi trường đào tạo về toán học. Đó là vị giáo sư từng gây nên một kỳ vọng lớn “đẳng cấp Nobel” cho các nhà khoa học VN sau khi nhận một trong những giải thưởng danh giá nhất thế giới của ngành toán học: giải thưởng Clay của Mỹ. 33 tuổi, hành trình của Ngô Bảo Châu sẽ còn rất dài, nhưng anh đã xác định lối về cho mình.

Từ Ba Lan, sau 15 năm nghiên cứu về địa chất học, kỹ sư Vũ Văn Bằng cũng đã về VN để làm một việc mà ai cũng ngạc nhiên: đi tìm nguồn nước cho đồng bào các dân tộc ở vùng Tây Bắc đất nước. Một thông tin khác: ở Nhật, tiến sĩ vật lý Phan Kế Long (giải thưởng hợp tác quốc tế Bỉ) đang ngày đêm nghiên cứu sâu về ngành tuyến trùng ở Nhật với ý định sẽ giúp phát triển ngành cây trồng của VN lên một thứ bậc mới...

Đó là vài ví dụ cho thấy những cuộc tranh luận không khoan nhượng (và không có lối ra) của chủ đề “Về hay ở” trong du học sinh đã chuyển sang một hướng mới: ra đi và trở về, không hẳn đã là trở về và ở hẳn tại VN, nhưng trong tâm thức của họ, trong những chuyến bay dài hơn một cuộc hội thảo, là khát vọng làm một vai trò đại sứ không hàm cho tiến trình hội nhập giữa VN và thế giới.

Nói như tiến sĩ khoa học Nguyễn Văn Tuấn (Úc): “Trong thập niên 1950, Đài Loan và Hàn Quốc đã gửi hàng chục ngàn sinh viên sang các nước phương Tây học và sau đó họ quay về nước, trở thành động lực quan trọng phát triển nền khoa học công nghệ cũng như hội nhập kinh tế thế giới. Sở dĩ du học sinh đóng vai trò này bởi họ là một “luồng gió mới” hay một “mạch máu mới” (new blood) cho quốc gia.

Du học sinh là những người có điều kiện và cơ hội để so sánh cách làm việc giữa các quốc gia, họ trở thành những đầu tàu quan trọng trong việc cải cách hành chính, đổi mới tư duy trong làm việc, nghiên cứu và học hành...”. Không chỉ là những bài học cũ của Hàn Quốc và Đài Loan, làn sóng du học sinh trở về của Trung Quốc từng gây nên những hiệu ứng xã hội tích cực cho quốc gia đông dân nhất này trong những năm gần đây.

Câu chuyện của xã hội VN hiện tại cũng có những yếu tố “mở” rõ ràng của nó: cơ chế có thể còn hẹp cánh cửa, con người và cách thức điều hành, hạ tầng cơ sở... có thể còn là những yếu tố gây trở ngại nhưng chính trong những yếu tố này, cái mới xuất hiện ngày một nhiều hơn, tích cực hơn và sự cởi mở có thể dung chứa những khát vọng đẹp nhất, trong lành nhất có cơ may trở thành hiện thực.

Câu chuyện của giáo sư tiến Sĩ Võ Tòng Xuân ở Đại học An Giang là một ví dụ có ý nghĩa nhất trong bối cảnh này. Một bạn đọc gọi điện và trách chúng tôi đã không “biết thêm” một câu chuyện khác của Minh và Quỳnh (Hai vợ chồng và tài sản từ nước Mỹ): một công ty phần mềm quốc tế mời Minh về làm tại TP.HCM với mức lương rất cao, gồm cả xe cộ, nhà cửa… nhưng anh từ chối để đeo đuổi các dự án của mình.

Thêm một lần nữa, các kỹ sư phần mềm từ Mỹ sang gặp trực tiếp Minh mà vẫn không thành công. Trả lời câu hỏi về việc này, Minh đơn giản: “Nếu vợ tôi đi chiếc Astrea second-hand mà vẫn cười vui như đi xe tay ga là được”. Và ở Đại học An Giang, họ có một ngôi trường tạo cơ hội cho họ làm việc, sẵn sàng đứng “làm người bảo lãnh” cho công dân Song Quê, đứa con sinh trên đất Mỹ và mang quốc tịch Mỹ của họ: “Trường phải đứng ra bảo lãnh cho một người nước ngoài mà người đó không hề làm việc cho nhà trường” - Minh nói thế.

Giấc mơ cạnh tranh
Một tối nọ, đến New York lần đầu tiên, Hoàng Anh Tuân muốn tự mình trải nghiệm một đêm của thành phố này bằng trò đi lang thang. Tới khuya, thấy đói ghé vào một tiệm thức ăn “mắc-đô-nồ” mua một suất và định ngồi tới sáng thì bị gọi giật để đuổi ra bằng một câu nói thẳng thừng: “Trò này xưa rồi chú em, tưởng có thể mua một cái bánh mà ở miễn phí hả?”.

Đó là lần đầu tiên trong đời, anh chàng du học sinh người Việt này thấy mình trở nên “tội nghiệp”. Những cảm giác choáng ngợp, ngỡ ngàng rồi nhanh chóng qua đi và sau đó là những cuộc tìm hiểu quan sát xem tại sao họ làm được mà ta chưa làm được. Tuân trở về từ Úc và Mỹ với những bằng cấp kinh doanh và một ý tưởng ứng dụng mô hình bán lẻ 24-seven cho thị trường 80 triệu dân của VN.

Anh mơ một ngày nào đó mô hình này sẽ có thể cạnh tranh cùng những tập đoàn lớn trên thế giới về bán lẻ. “Từ những mặc cảm tự ti của một quốc gia kém phát triển cho tới lúc tự tin “Họ làm được mình làm được” là một quãng thời gian trải nghiệm không quá xa. Sau đó là những chiêm nghiệm “Họ đã làm cái gì” cho tới lúc nảy sinh ý định cạnh tranh mãnh liệt vượt qua biên giới quốc gia của mình” - Quốc Anh, một du học sinh MBA ở Mỹ, khái quát quá trình phát triển tư tưởng của mình và bạn bè như vậy.

Còn Trần Thị Thu Hương (khoa kinh tế Đại học Quốc gia Singapore) lại ghi trong sổ tay của mình: “Singapore mất 20 năm để chuyển hóa từ một quốc gia thứ ba thành một trong những quốc gia hàng đầu thế giới. Trong nhiều giấc mơ của tôi, có giấc mơ phát triển VN dựa trên những bài học vô giá của quốc gia này...”.

Trong một câu chuyện mới đây nhất với giám đốc phát triển kinh doanh của F-soft TP.HCM (FPT software khu vực TP.HCM), Nguyễn Thanh Lâm cho hay công ty anh vừa giành được một hợp đồng gia công phần mềm cho một hãng dầu khí lớn của Malaysia và phát hiện tại thị trường Đông Nam Á, tay nghề VN không thua kém quốc gia nào.

Lâm là một du học sinh ngành công nghệ thông tin ở Đức. Thời du học, anh và bạn bè từng ôm ấp dự định thành lập một công ty gia công phần mềm tên VinaSoft, lấy cây tre quê nhà làm biểu tượng ước mơ. Câu chuyện không thành của ngày xưa, sau 10 năm Thanh Lâm cảm thấy mình đang đi dần đến đích.

Những điều còn lại của cuộc trở về “chưa hoàn tất”

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuấn nói đơn giản: “Du học sinh chẳng khác gì một người đi học bình thường trong nước. Có chăng chỉ là được tiếp cận với một nền giáo dục tiên tiến hơn”. Trong một lần tâm sự, Phùng Tiến Công nói về chuyện của mình và bè bạn: “Mỗi du học sinh khi quyết định trở về, nhiều khi ngoài mọi nỗi cân phân còn có một điều ám ảnh khác: trong con mắt chòm xóm, họ là những kẻ “đi Tây về” và họ muốn được nhìn thấy những kết quả thật cụ thể, những đột phá ngoạn mục trong công việc hay một ý tưởng thật thăng hoa. Điều đó thật sự không đơn giản”.

“Ừ, mọi chuyện đâu giản đơn như thế. Yêu nước, đó là điều kiện cần. Nhưng điều kiện đủ để chúng tôi trở về là một thời cơ. Có những anh chị đã phải chờ đợi bao nhiêu năm trời nơi đất khách quê người vì nếu trở về họ chẳng biết làm gì với mớ kiến thức quá mới mẻ của mình hoặc phải ngụp lặn trong một môi trường làm việc thiếu đủ thứ.

Chúng tôi vẫn nói đùa với nhau: giờ G đã điểm, và chỉ cần chịu khó nhìn ngắm những người quanh mình, bạn sẽ dễ dàng nhận ra rất nhiều du học sinh đang ấp ủ những giấc mơ rất to. Nhưng những giấc mơ đó cần có thời gian để thành hiện thực, cần có một chiến lược dài hơi hơn và không loại trừ khả năng thất bại hoàn toàn.

Chúng tôi trở về, và chúng tôi sẽ tạo ra một sự khác biệt với tất cả những gì chúng tôi học được không chỉ từ trường lớp, sách vở, mà bằng chính những trải nghiệm thật sự của chính bản thân mình. Hãy thử bước lùi ra xa, leo lên một ngọn núi, bạn sẽ nhìn thấy lũy tre của mình còn nhỏ lắm. Nhưng nhìn ra như thế tức là mình đã biết rõ nhiệm vụ phải làm cho lũy tre ấy rộng hơn ra...” - Ngọc Tài, một cựu du học sinh Đức, chia sẻ bằng tất cả sự đam mê và hào hứng của mình.

oOo

Gần 40.000 du học sinh hiện đang trên đường du học, rất nhiều trong số họ đã trở về. Những cuộc ra đi hay trở về không còn hạn hẹp phân định bằng biên giới lãnh thổ quốc gia, mà rộng hơn ấy là mang được gì về cho đất nước mình, không kể bạn ở bất cứ điểm dừng nào trên thế giới này. Miễn là ở bất cứ nơi nào, người ta cũng bộc lộ mình là một “thương hiệu VN”.

NGUYỄN VĂN TIẾN HÙNG
(Trích Báo Tuổi trẻ)
-----------------------------------------------------------

Sau tất cả bài viết mà mình đã post lên đây, mình chỉ hy vọng thông qua chúng để gửi một thông điệp nhỏ đến các bạn-những người chủ tương lai của đất nước :"HÃY RA ĐI VÀ MANG VỀ!" Dù rằng nước ta vẫn còn rất nghèo và lắm khó khăn, nhưng, nó lại là chiếc nôi nuôi chúng ta khôn lớn. Ở đấy, không có những tòa nhà cao chọc trời, những con đường rộng rãi, thoáng mát, những tiện nghi, vật chất hiện đại, những phương tiện kỹ thuật tiên tiến, chỉ có những mái nhà tranh lúp xúp khuất sau rặng tre làng, những con đường nhỏ sình lầy, đầy bụi bẩn, cây cầu khỉ bắc qua bên kia sông... nghèo, nghèo lắm, các bạn ạ...Nhưng, một năm, năm năm, muời năm, liệu rồi cái dải đất hình chữ S sẽ thay đổi như thế nào sau chừng ấy thời gian? Sẽ đi lên hay là dậm chân tại chỗ? Không một ai có thể cho chúng ta câu trả lời, ngoài chính các bạn và tôi-những kẻ đang nắm trong tay vận mệnh của đất nước. Vậy thì còn đợi gì nữa mà không bắt tay từ bây giờ? Tôi không bao giờ tin vào số phận mà chỉ tin vào một câu nói như thế này:" Có sức người, sỏi đá cũng thành cơm". Nếu TQ chỉ sau một thập kỷ mà đã phóng được tàu vũ trụ vào không gian thì cớ gì, VN-nơi sản sinh ra một trong những phi hành gia đầu tiên trên TG-Nguyễn Tuân lại không thể làm được?

Nguyễn Tuân đi tàu vũ trụ là mang tính ngoại giao thôi, chứ người ta lái ko mà...ổng có làm gì đâu...

Phạm Tuân chứ không phải Nguyễn Tuân, Nguyễn Tuân là ông nhà văn thôi chứ chả lên tàu vũ trụ bao giờ.
Mà đúng thế, Phạm Tuân chỉ là đi nhờ người ta lấy cái danh cho oai chứ ổng có làm gì đâu.
Có 1 người VN giữ chức vụ quan trọng trong NASA từng ra ngoài Trái Đất (bài viết dưới đây).
Và người chế ra chiếc máy tính đầu tiên cho nhân loại cũng là người VIỆT NAM nữa... (ông quê ở Bến Tre đó!)
Đồng ý với bạn là ở nước ngoài buồn chết đi được, ở VN vui chết đi được...

Eugene Trịnh - người Việt thứ hai chinh phục không gian

(Tuỗi Trẻ) - Câu chuyện văn hóa của Tuổi Trẻ số ngày 14-2 có nhắc đến người Việt thứ hai chinh phục không gian thành công sau Phạm Tuân. Đó chính là Eugene Trịnh, nhà khoa học gốc Việt làm việc tại Cơ quan Hàng không - vũ trụ Mỹ (NASA). Chúng tôi đã tìm kiếm thêm thông tin về ông và đang tìm cách trao đổi trực tiếp với ông.

Sài Gòn đi đến đỉnh cao

Eugene Trịnh (tên khai sinh là Trịnh Hữu Châu) ra đời ngày 24-9-1950 tại Sài Gòn. Anh là con trai út của kỹ sư công chánh Trịnh Ngọc Sang. Năm 1953, gia đình anh đến định cư trên đất Pháp.

Anh học trung học tại Trường Michelet, Paris và lấy bằng năm 1968. Sau đó, anh sang Mỹ học ngành chế tạo máy và vật lý ứng dụng tại Đại học Columbia, tốt nghiệp năm 1972. Sức học của anh rất khỏe.

Trong hai năm liên tiếp 1974 và 1975, anh nhận học bổng và bảo vệ thành công các luận án thạc sĩ khoa học và triết học. Anh tiếp tục học lên tiến sĩ và năm 1977 lấy được bằng vật lý ứng dụng của Đại học Yale lừng danh. Nhận thấy được năng lực nghiên cứu khoa học xuất sắc của Eugene Trịnh, năm 1979 NASA mời anh vào làm việc tại phòng thí nghiệm về sức đẩy phản lực. Cũng trong thời gian này, anh kết thúc khóa học hậu tiến sĩ và tham gia các hoạt động nghiên cứu của Viện Kỹ thuật California.

Năm 1983 NASA chọn anh để huấn luyện thành chuyên viên sức đẩy làm việc cho phòng thí nghiệm không gian 3 (Spacelab 3) của mình. Anh trở thành người dự khuyết cho chuyên viên sức đẩy nổi tiếng Taylor Wang. Một lần nọ, Spacelab 3 thực hiện chuyến bay ra ngoài không gian và anh túc trực tại trạm kiểm soát không gian Johnson ở Houston để liên lạc với tiến sĩ Wang và trợ giúp những hoạt động sửa chữa trên quĩ đạo.

Với những kinh nghiệm dồi dào tích lũy được, năm 1985 anh được bổ nhiệm làm trưởng nhóm kỹ thuật và giữ cương vị này trong ba năm.

Tháng 8-1990, NASA thông báo chọn Eugene Trịnh vào danh sách bổ sung cho hai chức vụ nghiên cứu sức đẩy tại phòng thí nghiệm vi trọng lực của tàu con thoi.

Sự nghiệp của anh lên đến đỉnh cao vào ngày 25-6-1992 khi anh có mặt trong chuyến bay của tàu con thoi Columbia bay lên không gian. Như thế, anh đã trở thành người Việt thứ hai có mặt trên quĩ đạo trái đất 12 năm sau khi Phạm Tuân làm được điều kỳ diệu tương tự.

Cả thế giới càng thêm tâm phục tài trí của người Việt. Báo chí Mỹ đưa hình ảnh Eugene Trịnh lên trang nhất và hàng chục viện nghiên cứu, trường đại học đã mời anh đến thuyết trình.

13 ngày, 19 giờ...

“Tôi đã nhìn thấy quê hương tôi. Nó mới hiền hòa làm sao!”, Eugene Trịnh trả lời như thế khi được hỏi anh đã nhìn thấy gì lúc trên quĩ đạo trái đất.

Người con xa quê hương từ lúc hai tuổi này tự nhận mình không phải là một người nặng về tình cảm, song “luôn có một cái gì đó, nhất là khi đang bay trên không trung, làm ta nhớ đến nguồn gốc của mình”.

Trang web của NASA cho biết chuyến bay STS-50 của Eugene Trịnh kéo dài đúng 13 ngày, 19 giờ, 30 phút và 4 giây. Trong chuyến bay này, tại khoang vật lý DPM anh đã thực hiện và theo dõi cùng lúc ba thí nghiệm về sức đẩy, sự rơi của chất lỏng và kỹ thuật điều khiển chất lỏng không bình chứa do anh nghĩ ra.

Anh cũng đã dành thời gian nhìn ngắm và chụp hình Trái đất từ không trung. Anh kể lại: “Chúng tôi đã bay vòng quanh thế giới... bay nhiều lần ngang vùng Đông Nam Á. Tuy phần lớn thời gian vùng này bị mây che phủ, song tôi nhớ đã ba lần chúng tôi bay bên trên VN. Những lúc ấy làm tôi nghĩ đến sợi dây liên hệ của mình, đến đất nước quê hương, nơi mình đã sinh ra...”.

Hiện tại anh làm giám đốc bộ phận khoa học tự nhiên tại trụ sở của NASA ở thủ đô Washington. Anh kết hôn với người phụ nữ gốc Việt Yvette Fabry. Trang web giới thiệu Eugene Trịnh của NASA cho biết sở thích của anh là sửa sang nhà cửa, nghe nhạc, kịch nghệ, tennis, bơi lội, bóng chuyền, bóng đá, leo núi và chụp ảnh.

Phạm vi nghiên cứu của Eugene Trịnh rất rộng và sâu, từ khoa học vật liệu, động lực học chất lỏng, hệ thống chân không cho đến vật lý truyền âm. Đặc biệt nhất có lẽ là nghiên cứu của anh về những mẫu vật liệu thể lỏng hoặc đặc mà không cần đến hộp đựng.

Từ đó anh cho thay đổi hình dạng những mẫu này và nâng chúng lên bằng những lực điện hoặc âm. Một số nghiên cứu của anh về vật lý truyền âm đã được ứng dụng vào các lĩnh vực điều tra bề mặt Trái đất. Về nguyên liệu học, anh đã khảo nghiệm sự cấu tạo hạt nhân, sự kết tinh và hiện tượng đông đặc.

Đến nay, hơn 40 công trình khoa học của anh đã được công bố trên các tạp chí khoa học lớn của Mỹ và châu Âu. Anh là thành viên của các hiệp hội nghiên cứu không gian như Tổ chức Nghiên cứu Sigma Xi, Hội Vật lý Mỹ, Hội Cơ học Mỹ, Viện Hàng không và không gian Mỹ, Hiệp hội Nghiên cứu về nguyên liệu, Hiệp hội Khám phá không gian... NASA đã trao tặng anh huy chương phi hành gia, huy chương thành tựu khoa học đặc biệt và bốn bằng phát minh cùng với các đồng nghiệp.

Anh cũng đã nhận được bảy giải thưởng công nghệ của NASA từ năm 1985 tới nay, trong đó có dụng cụ đo lường về trọng lực thấp được đặt trong máy bay phản lực KC-135 của NASA.

SƠN NGUYỄN (trích báo Tuổi Trẻ)

Thấy forum tranh luận sôi nổi qua' , mình cũng góp ý cho vui ....
Theo các bạn , thì sinh viên nước ngoài hơn SV Việt Nam mình điểm nào ? Nếu nhẩm tính thì có thể kể ra : cơ sở vật chất hiện đại , học phòng máy lạnh , thư viện khổng lồ , internet , thông tin , công nghệ mới ào ạt ... nhưng có bao giờ các bạn tự nghĩ , điểm thua lớn nhất của SV Việt Nam là gì : đó là cách học và cách suy nghĩ . Chúng ta thua họ vì luôn nghĩ học ở Việt Nam làm sao ngon = nước ngoài đựoc , và liệu có chắc rằng , SV nước ngoài có thể đóng góp nhiều hơn sinh viên trong nước ... tôi ko nghĩ thế . Chỉ cần mỗi sinh viên chịu nỗ lực phấn đấu , rèn luyện tinh thần tự giác học tập , ở đây tôi nhất mạnh chữ tự giác , vì theo tôi , đó mới thật sự là điểm thua duy nhất giữa chúng ta với các sinh viên nươc ngoài . Họ có điều kiện vật chất , nhưng ngẫm lại thì họ phải trả 1 khoảng học phí khổng lồ so với học phí vài triệu 1 năm của SV DH Quốc Gia việt Nam .. nhưng theo ý riêng của tôi , vật chất cũng ko phải là yếu tố quyết định
Để tôi kể cho các bạn nghe 1 câu chuyện : 1 câu chuyện rât thật , thầy hiện tại của tôi , thạc sĩ Trần Minh Triết .. nếu là sv CNTT khoa học tự nhiên , ko ai ko biết thầy , tốt nghiệp ra trường lọai xuất sắc ( 9,5 ) , cao nhất trong lịch sử trường , được mời học Cao Học bên Mỹ , được công ty nước ngoài trà 2000$/tháng , nhưng đều từ chối , chấp nhận làm luận văn thạc sĩ ở VN , chấp nhận mức lương trợ giàng khoảng vài triệu 1 tháng ....... Tôi cũng tự hỏi tại sao rất nhiều lần , và đều ko có câu trả lời . Đó là 1 sinh viên Việt Nam , được đào tạo trong môi trường Việt Nam .. và theo ý riêng của tôi : Muốn đóng góp , chẳng cần phải ơ VN hay nước ngoài , miễn là có tấm lòng ...

Nhắn Annie : nhóc Anh có biết ai đây không ?

These people are amazing. However, this last guy, for ex, doesn't consider himself Vietnamese. Same as almost all Vietnamese American. They are American. Their accomplishments should mean the same to us as other people's. Why do we keep relating their success to a very short period of time they spent in Vietnam which 1. they never remember, 2. didn't contribute to their success?
See what I mean?

Emphasizing too much on Vietnamese American's success could be seen as assuming it's harder for them to achieve something or they are not meant to be that famous in US. If Chinese newspapers want to write about successful Chinese Americans, it will take up lots of space for sure

I'm sorry, I had a mistake . Hehe, nhóc Thái cho chị Annie xin lỗi nha, chắc tại lúc post bài, đầu óc cứ mãi nghĩ đến ông Nguyễn Tuân -tác giả của :" Sông Đà" nên nhầm với ông Phạm Tuân. Thiệt là có lỗi quá